chienluocsong

Phương pháp Wyckoff: P6- Tổng kết

Byhavongoc

Jul 18, 2025

Cuộc chiến của người nhiều tiền

Trên thị trường 80% là nhà đầu tư cá nhân còn lại là tổ chức. Nhà đầu tư cá nhân cũng có nđt tay to và nđt nhỏ lẻ ít tiền. Một cổ phiếu muón tăng thì phải có sự góp sức của một hoặc một nhóm tay to những người nhiều tiền. Khi cổ phiếu kéo lên với thanh khoản cao có nghĩa là một tay to nào khác đang ở phe đối diện bán. Tại cùng một bối cảnh giống nhau và đã là tay to thì đều là dạng dầy dạn kinh nghiệm cũng như có đủ nguồn lực về máy móc và con người, tại sao một bên muốn bán và một bên muốn mua?

Tôi nghĩ là họ đều đang muốn bảo vệ vị thế của họ. Giả định một nhóm tay to gọi là X đã tích lũy cổ phiếu ở vùng giá 6.000đ; giờ muốn kéo lên giá cao để bán kiếm lời. X sẽ xác định một mục tiêu nào đó, ví dụ như 20.000đ.

Trong đoạn cuối của kỳ tích lũy, cổ phiếu lúc này đã rất ít người quan tâm tới. X lặng lẽ kéo giá lên từ từ; ban đầu sẽ không ai để ý nhưng rồi giả sử tới mức giá 6.800đ đã có nhiều người biết tới. Bên mua và bán mới sẽ bắt đầu gia nhập cuộc chơi. Có những người mua nắm giữ dài hạn và có những người mua chỉ vài phiên có lãi là bán.

Nếu tiềm lực của X lớn nó sẽ kéo liền một mạch; hấp thụ toàn bộ hàng phe bán cho dù phe bán có đặt khối lượng bao nhiêu. Nếu X thích phong cách nhẹ nhàng; họ sẽ đưa giá lên từng mức bằng cách tăng rồi điều chỉnh; đón thêm những người mua khác. Những người mua này có thể là nhỏ lẻ và cũng có thể là tay to Y.

Giá lúc này đã lên 12.000đ, nhỏ lẻ thường cứ vào rồi ra kiếm vài phần trăm trên toàn bộ quá trình chuyển động giá. Tay to Y lúc này đã thấy đủ lãi và bán ra. X và Y tạo thế giằng co làm cho giá đi ngang tạo thành phase tái tích lũy/phân phối. Y Bán liên tục trong khi X không đủ tiền hấp thụ dẫn tới giá quay đầu giảm; tất cả gia nhập phe bán trong khi X lúc này không đủ tiền bảo vệ vị thế cũng phải bán ra làm cho giá giảm về mức 6.800đ trong tình cảnh có thể X đang lỗ. Khả năng khác cũng sẽ ra tay to X chiến thắng đẩy giá lên tiếp và cuộc chơi mới lại lặp lại cho tới khi X đạt mục tiêu và thoát hết hàng ra; lúc này có khi tay to Y’ nào đó đang nắm một đống hàng.

Nhỏ lẻ có thể ở phe thắng hoặc cũng có thể ở phe thua tùy thuộc họ chọn đúng phe để theo. Tình huống của cổ phiếu VIX hay VND hiện nay cũng vậy, một tay to nào đó trong đó có sự tham gia của khối ngoại đã đẩy cổ phiếu lên trong khi tay to khác bán ra tạo ra khối lượng cực lớn mỗi phiên (khối lượng mà nếu chỉ có nhỏ lẻ thì sẽ không thể có được)

Chúng ta những nđt nhỏ lẻ ít tiền có khi chỉ có vài chục, vài trăm hay vài tỷ chỉ là con cá lòng tong tham gia vào thị trường. Muốn thắng chúng ta phải đi theo dấu chân tay to. Khi một cp trong xu hướng tăng có nghĩa là có một tay to nào đó đang kéo nó lên; sức mạnh của bên mua thể hiện rõ thông qua khối lượng, độ dốc lên, Volume profile,…Bên mua sẽ bảo vệ vị thế nắm giữ cp của họ ở mỗi mức giá mà tại đó khi giá giảm về nó sẽ không thể giảm hơn được nữa. Vì vậy đừng ham cổ phiếu rẻ; một cổ phiếu bạn cho là cao có thể sẽ tiếp tục còn cao hơn nữa nếu như bên mua muốn.

Việc nhận biết được bên nào đang nắm ưu thế; mua hay bán; là rất quan trọng. Bên mua sẽ có nhều cách để bảo vệ vị thế của họ như kê lệnh khối lượng lớn, phản ứng rất nhanh khi giá giảm chạm mức giá nhậy cảm. Nếu trong một xu hướng tăng mà ta thấy bên mua uể oải mặc kệ mức giá giảm về mức nhậy cảm mà không có phản ứng gì đáng kể chứng tỏ đó là lúc nên bán.

Phương pháp Wyckoff rất đề cao yếu tố này và các công cụ phân tích mà nó dùng đều đánh giá xem phe nào đang chiếm quyền kiểm soát.

Lý thuyết đấu giá

Giá dao động trong vùng giá trị có thể là phase tích lũy hoặc phân phối, đó là nơi mà cả bên mua và bên bán cảm thấy thoải mái. Khi giá vượt ra khỏi biên trên hay dưới nó tạo ra các vùng khó chịu cho cả bên mua và bên bán. Giá có mong muốn tới một vùng cân bằng mới hoặc quay trở lại vùng cân bằng cũ.

Hãy tưởng tượng thế này, bạn đang nắm giữ hàng. Giá vượt ra khỏi biên trên bạn sẽ có mong muốn bán ra trong khi bên có tiền không muốn mua nữa; giá sẽ lại quay lại vùng cân bằng. Muốn giá vượt ra khỏi biên trên tới hoặc tạo ra một vùng cân bằng mới cao hơn thì cần có tay to. Tay to thực hiện các phase A,B,C,D,E trong các giai đoạn của Wyckoff. Dừng xu hướng A, tích lũy B, kiểm định C, Khởi phát xu hướng D, xác nhận xu hướng E

CP NVL đi theo đúng các giai đoạn

Volume Profile (hồ sơ khối lượng) là một chỉ báo quan trọng theo phương pháp Wyckoff. Nó thể hiện khối lượng tại mỗi mức giá. Giá luôn có xu hướng bị kéo về mức có khối lượng giao dịch cao nơi mà bên mua và bên bán đều cảm thấy thoải mái. Vùng giá trị là vùng giá có khối lượng giao dịch lớn nơi gợi ý cho ta kiểu giao dịch trong khung khi quan sát sự phản ứng của giá tại các đường VAH, VAL, VPOC. Vùng giá trị cũng cho ta góc nhìn về sức mạnh xu hướng; khi vùng giá trị đi lên theo thời gian nó cho thấy cp vẫn còn xu hướng mạnh.

Phân tích bối cảnh

Một cổ phiếu sẽ hoặc ở trạng thái cân bằng hoặc ở trạng thái mất cân bằng. Nó tương ứng với hai bối cảnh là giao dịch trong phạm vi và giao dịch theo xu hướng. Mỗi bối cảnh tương ứng với chiến lược riêng

A. Giao dịch trong phạm vi

Giá dao động trong phạm vi thể hiện sự cân bằng giữa phe mua và phe bán. Không bên nào kiểm soát hoàn toàn nên nếu không có gì thay đổi giá sẽ tiếp tục dao động trong phạm vi. Vì vậy ta sẽ giao dịch theo hướng ủng hộ việc giá tiếp trục ở trong khung

Khi giá tại điểm cực:

• Mua tại biên dưới và bán tại biên trên sử dụng đường VAH và VAL của Volume Profile.
• Mua trong pha rũ bỏ tại phase C và theo dõi liệu nó có tiếp tục chuyển sang phase D hay không

Khi giá ở trong phạm vi

• Mua tại phase D khi nó đã có một cú rũ bỏ thành công của phase C. Theo lý thuyết sau sự kiện rũ bỏ bên bán đã yếu đi; bên mua sẽ mạnh mẽ đẩy giá lên thể hiện bằng nến xanh cùng khối lượng tăng.
• Bằng Volume Profile ta xác định các mức giá có khối lượng giao dịch lớn (HVN). Nút khối lượng (HVN) cuối cùng được tạo ra sẽ có vai trò xác định xu hướng. Khi giá vẫn nằm trên mức đó ta có thể kỳ vọng đó là là tích lũy và tién hành mua. Nếu như giá nằm dưới nút khối lượng lớn (HVN) thì có thể nó đang bị phân phối, ủng hộ cho việc bán ra.
• Trong phiên có sự giảm giá xuống dưới biên không có gì chắc chắn là nó sẽ rũ bỏ thành công; có nghĩa là nó sẽ quay lại vùng cân bằng. Ta phải quan sat lực cung cầu tại điểm giá thấp này. Nếu phe mua mạnh mẽ mua vào đặc biệt là với các lệnh khối lượng lớn thì khả năng đó là phase rũ bỏ thành công. Trong phiên có sự rũ bỏ, thường giá sẽ vài lần quay trở lại điểm giá thấp; lần thứ hai thậm chí có thể thấp hơn lần 1 vì vậy mua bắt dao rơi ngay lần 1 khả năng bạn sẽ mât cơ hội mua được giá thấp hơn ở lần 2.

Khi giá ở trong phạm vi; một lúc nào đó nó sẽ tới các điểm cực ta lại phải theo chiến lược của điểm cực. Giá trong phạm vi nhiều khi là sự ngẫu nhiên; có một nđt nào đó chán đời bán cp của anh ta ra làm cho giá giảm; và một lúc nào đó có một nđt vừa xin được tiền vợ quyết định mua vào. Vì vậy giao dịch trong phạm vi chỉ nên khi phạm vi đủ lớn mà mất rất nhiều thời gian để giá đi tới các điểm cực. Tại các điểm cực sẽ luôn kích thích các nđt vì nó sát điểm mất cân bằng, trên nó thường là vùng LVN.

B. Giao dịch trong xu hướng

Sau khi phá vỡ ra khỏi biên (trên hoặc dưới) ta sẽ tìm kiếm sự ủng hộ của phe tương ứng. Nếu giá phá vỡ biên dưới và phe bán chiếm ưu thế; ta nên ủng hộ bên bán. Khi giá phá vỡ biên trên và phe mua chiếm ưu thế; ta nên ủng hộ bên mua.

• Trong phiên giá phá vỡ biên trên thậm chí đóng trần; lúc nhận ra giá có khi đã gần trần; ta không thể mua phiên này được. Lúc này cp vẫn ở trong phase D; mà trong phase D giá sẽ phải quay trở lại để kiểm định xem nó có thực sự là phá vỡ hay không. Ta có thể
• Xác định đây có phải phase phá vỡ lên trên thành công hay không:
  • Nếu trước đó có phase rũ bỏ thì rũ bỏ càng sâu khả năng phá vỡ thành công càng cao.
  • Sau khi phá vỡ giá không có ý định quay trở lại phạm vi.
  • Giá dao động ở phía trên vùng giá cân bằng để cả bên mua và bên bán cháp nhận một mức cân bằng mới. Nếu như thât bại nó sẽ quay lại vùng cân bằng; nhưng thường sau khi phá vỡ mà giá dao động phía trên thì khả năng nó tiếp tục đi lên nhiều hơn. Vùng cân bằng tạm nên ngắn vì phe đẩy giá sẽ không muốn nó cứ ở đó mãi; họ sẽ đẩy nó tiếp.
  • Quan sát sự dịch chuyển của vpoc và vùng giá trị. Khi giá dao động quanh một mức giá cao hơn vùng giá trị cũ thì theo thời gian vùng giá trị cùng VPOC của nó cũng sẽ dịch lên.

Tương tự với xác nhận xu hướng giảm; ta cần thoát hỏi vị thế càng nhanh càng tốt tránh gánh khoản lỗ lớn.

Chúng ta tiếp tục giao dịch ủng hộ xu hướng cho tới khi xu hướng đảo chiều. Điểm đảo chiều tiềm năng trong một xu hướng tăng là HVN phía trên kế tiếp; điểm đảo chiều tiềm năng trong xu hướng giảm là HVN phía dưới kế tiếp.

Phương pháp Wyckoff cho ta một cái nhìn rõ ràng hơn nó giúp ta xác định bối cảnh của cổ phiếu, lên kế hoạch giao dịch, lựa chọn điểm mua điểm chốt lời. Dường như lịch sư luôn lặp lại; cổ phiếu dao động hình sin, tăng rồi giảm. Một NĐT kiên nhẫn nhận ra điều này và hành động theo đúng kỹ thuật, thành công của anh ta sẽ cao hơn.

Phát triển kỹ năng của riêng mình:

Bước vào thị trường; tất nhiên mục tiêu kiếm tiền lầ mục tiêu chính. Chẳng ai bước vào thị trường nói rằng không vì tiền; chỉ là chơi cho vui. Nếu chơi cho vui thì sẽ mất tiền. Nhưng để kiếm được tiền cho dù xuất phát điểm của bạn có là ai thì cung phải học hỏi. Các điểm chú ý quan trọng bao gồm:

1. Cần có hiểu biết nền tảng về TTCK
2. Chọn đúng cổ phiếu: phù hợp với bạn và trong một xu hướng tăng.
3. Xác định ngưỡng hỗ trợ và kháng cự trên biểu đồ đề từ đó xác định mục tiêu lợi nhuận và mức dừng lỗ.
4. Cần luôn liên tục phân tích xem sức mạnh mỗi bên (Phe mua và Phe bán). Đặt cược vào phe thắng.
5. Khi đặt lênh mua đồng thời cũng phải xác định mục tiêu lợi nhuận, thời gian chờ đợi và mức dừng lỗ.
6. Giao dịch là trò chơi xác suất: Mỗi giao dịch luôn có xác suất thắng và thua. Giao dịch khi xác suất thắng chiếm chủ đạo. Số lần thắng phải nhiều hơn số lần thua hoặc số tiền từ lần thắng phải nhiều hơn số tiền từ lần thua.
7. Cần tuân theo kỷ luật khi đã lập kế hoạch. Không quá phấn khích và cũng không chán nản. Nếu như mọi thứ vẫn theo đúng kế hoạch thì thực hiện; nếu như không hãy xem lại kế hoạch và quyết định việc hủy bỏ hay tiếp tục có điều chỉnh.

Không có chiến lược giao dịch tốt nhất vì cho dù bạn có phát hiện ra thì nó cũng sẽ thay đổi bởi khách quan luôn thay đổi. Chỉ có kỹ năng của bạn là còn ở lại; kỹ năng càng cao thì khả năng thắng càng cao. Kỹ năng sinh ra từ kiến thức cùng thực hành cùng thời gian trên thị trường.

Dừng lỗ

Có một điểm chung mà tôi thấy cuốn sách nào cũng nhắc tới đó là dừng lỗ. Dừng lỗ là vô cùng khó khăn về mặt tâm lý nhưng nếu phân tích một cách lý trí ta sẽ thấy là việc phải làm:

• Khi bạn mua một cp kỳ vọng rằng nó sẽ tăng. Kỳ vọng này xuất phát từ một tập hợp phân tích của bạn. Sau đó tiếm thức của bạn sẽ cố gắng hướng tới việc bạn sẽ cố gắng chứng minh rằng mình đúng (từ thu thập thông tin, phân tích báo cáo tài chính tới phân tích biểu đồ kỹ thuật). Khi CP không đi đúng kế hoạch, bạn sẽ tìm cách xây dựng niềm tin rằng ngày mai nó sẽ đi đúng kế hoạch. Chỉ khi đi qua vài phiên nhìn lại biểu đồ kỹ thuật bạn mới phát hiện ra cp đã đi lệch khá xa so với dự kiến ban đầu.
• Nếu một cp đi xuống thì xác suất nó đi xuống tiếp cao hơn so với đảo chiều. Hãy bán nó đi chấp nhận lỗ vì bạn vẫn có thể có lại nó về sau này với giá thấp hơn. Lúc đó vị thế của bạn sẽ tốt hơn nhờ tránh được một khoản lỗ từ lúc bán tới lúc cp đảo chiều tăng. Xác định các ngưỡng hỗ trợ vì vậy rất quan trọng; khi mua trên những hỗ trợ một chút bạn có một điểm dừng lỗ rõ ràng phía dưới hỗ trợ; nhưng nếu mua ở gần mức cản trên thì điểm dừng lỗ sẽ rất khó xác định, vì nếu đặt nó ở ngưỡng hỗ trợ dưới thì rất xa; cũng chẳng chắc được là tới đó nó có bật lên không.
• Việc thua lỗ ai cũng sẽ phải gặp cho dù có là chuyên nghiệp. Điểm khác biệt của chuyên nghiệp là họ cắt rất nhanh trong khi nghiệp dư thì ngược lại, cất chậm. Muốn tồn tại trên TTCK trước hết ta phải còn tiền cái đã; nhưng nhiều nđt mất gần hết tiền ngay tại lần thua lỗ đầu tiên. Không có thói quen thoát lỗ nên họ để khoản lỗ đó ngày một phình to tới mức hết cả vốn.

Logic của chúng ta thường là muốn tận dụng được lợi thế của hai phương thức. Lựa chọn ra cp để hold và lựa ra cp để trading; 1/2 số tiền để hold và 1/2 số tiền để trading. Tôi cho rằng p/a này cũng là hợp lý tuy nhiên ta cần phải rõ ràng:

• Năng lực của một holder và một trader là khác nhau. Mặc dù có giao nhau nhưng bộ kỹ năng của trader chắc chắn phải khác so với một holder.
• Hành vi của holder và Trader là khác nhau. Cùng một sự biến động giá của cp, Holder và Trader nghĩ khác nhau từ đó hành vi của họ khác nhau.
• Nếu ban đầu ta dự định 1/2 tiền cho hold và 1/2 tiền cho trading thì ta phải tuân thủ kỷ luật vì rất nhiều khả năng sau một thời gian tỷ lệ này sẽ thay đổi về một trong hai biên. Hoặc ta hold toàn bộ (mà thường là hold cp đang lỗ với kỳ vọng nó tăng trở lại trong tương lai) hoặc ta trading điên cuồng (và nhiều khả năng ta tham con săn sắt mà bỏ qua con cá rô). Thị trường có cách lèo lái để kích thích lòng tham và nỗi sợ của chúng ta. Thường ta sẽ luôn ở trạng thái tất cả các cp đều tăng trừ cp ta nắm giữ; khi ta bán nó đi mua cp khác thì cp vừa bán lại tăng còn cp vừa mua lại giảm.

Lựa chọn cổ phiếu phù hợp với phân tích kỹ thuật

Trên thị trường có hàng trăm cp; lợi thế của nđt nhỏ lẻ là không có ràng buộc nào cả về việc chọn. Chúng ta sẽ thấy là có các cp tuân thủ các phân tích kỹ thuật nhưng các cp khác thì không. Khi chúng ta chọn một cp không tuân theo phân tích kỹ thuật trong quá khứ và dùng phân tích kỹ thuật để dự đoán hướng đi của giá thì xác suất sai sẽ rất cao.

Phân tích kỹ thuật đơn giản nhất là theo các đường hỗ trợ và kháng cự. Nếu cp trong quá khứ tuân thủ đúng thì việc ta sử dụng nó cho dự đoán tương lai xác suất đúng cũng sẽ cao hơn.

Nếu cp ta đang giao dịch liên tiếp không đi đúng như dự đoán kỹ thuật thì tốt nhất là nên thoát ra khỏi cp đó và tìm cp khác. Mong muốn của chúng ta là có được càng nhiều càng tốt giao dịch đúng từ đó mang lại lợi nhuận mà không phải là bắt buộc phải chung thủy với một cp nào đó. Cp ABC có thể tốt và phù hợp với ta trong quá khứ nhưng nay nó không còn phù hợp nữa thì nên rời bỏ tìm cơ hội khác.

Nếu là một trader giao dịch theo ngày, theo tuần thì chúng ta phải lựa được đúng cổ phiếu:

• Có phiếu có cái gì đó mới mẻ
• Cổ phiếu được nhiều người quan tâm
• Cổ phiếu có sự dao động mạnh và nhanh nhưng vẫn tuân thủ phân tích kỹ thuật.
• Cổ phiếu có khối lượng giao dịch lớn

Một cp dao động thấp có thể lại phù hợp cho nhà đầu tư hơn; họ có thể xác định điểm mua tốt để hy vọng vào một cụ break lên. Nhưng với trader việc nắm giữ một cp có dao động thấp sẽ khiến họ sốt ruột.

Nguồn: Phương pháp Wyckoff: P6- Tổng kết — chienluocsong.com